Gecikmiş Alacak Hesaplama
Vadesinde ödenmeyen herhangi bir alacağın güncel tutarını anapara ve faiziyle birlikte görün.
- Son güncelleme:
- Güncel mevzuat
- Şeffaf hesaplama
- Veriler saklanmaz
Özet cevap
Vadesinde ödenmeyen bir alacağın bugünkü karşılığı, anapara ile geçen süre için işleyen faizin toplamıdır. Bu sayfa, alacağın türünü bilmeseniz de kaba bir güncel tutar çıkarmanızı sağlar.
Sözleşmede bir faiz oranı varsa onu girin; boş bırakırsanız kanuni faiz uygulanır. Kısmi ödeme yaptıysanız bunu da girerek kalan borcu görebilirsiniz.
Alacağınız belirli bir türe giriyorsa — işçilik alacağı, trafik kazası tazminatı veya ticari borç gibi — konuya özel sayfalarda faiz türü ve başlangıç tarihi daha doğru belirlenir.
Gecikmiş Alacak Hesaplama
Bilgilerinizi girin; sonuç ve hesaplama adımları bu panelde gösterilir.
Bilmeniz gerekenler
Hesaplamadan önce bilinmesi gereken temel kurallar.
- Vade tarihi doğru girilmeli. Faiz, ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işler. Vadesi belirli değilse ihtarın ulaştığı tarih kullanılır.
- Kısmi ödemelerde mahsup sırası: Türk Borçlar Kanunu m.100 uyarınca, borçlu faiz ve giderleri ödemede gecikmişse kısmi ödeme önce giderlere, sonra işlemiş faize, kalanı anaparaya sayılır. Bu araç bu sırayı uygular ve dökümü ayrı satırlarda gösterir. Borçlu faiz ve giderleri ödemede temerrüde düşmemişse ödemeyi doğrudan anaparadan düşme hakkına sahiptir; bu durumda sonuç farklı olur.
- Zamanaşımına dikkat edin. Alacağın türüne göre 2, 5 veya 10 yıllık süreler söz konusu olabilir. Zamanaşımına uğramış bir alacak için hesaplanan tutar pratikte tahsil edilemeyebilir.
- İcra takibi: Takip başlatıldığında faiz işlemeye devam eder; ayrıca takip masrafları ve vekalet ücreti gündeme gelir.
- Bileşik faiz uygulanmaz. İşlemiş faize yeniden faiz yürütülmez.
Nasıl hesaplanır?
Aracın izlediği adımlar ve kullanılan formül.
- Vade ile bugün arasındaki gün sayısı bulunur.
- Oran belirlenir. Kendi oranınızı girdiyseniz o kullanılır; girmediyseniz kanuni faiz oranı uygulanır ve süre, oranın yürürlük dönemlerine bölünür.
- Her dönem için faiz hesaplanır ve toplanır.
- Anapara ile faiz toplanır. Kısmi ödeme girildiyse bu tutar toplamdan düşülür ve kalan borç gösterilir.
Örnek hesaplama
Somut bir senaryo üzerinden adım adım hesap.
Durum: 25.000 TL'lik bir alacağın vadesi 1 Mart 2024. Borçlu 10.000 TL kısmi ödeme yapıyor. 1 Eylül 2025 itibarıyla kalan borç hesaplanmak isteniyor.
- Faiz işleyen süre: 1 Mart 2024 – 1 Eylül 2025 arası, 549 gün. Oran bu aralıkta değiştiği için hesap bölünür.
- 1 Mart 2024 – 1 Haziran 2024, 92 gün, %9: 25.000 × 0,09 × (92 ÷ 365) = 567,12 TL
- 1 Haziran 2024 – 1 Eylül 2025, 457 gün, %24: 25.000 × 0,24 × (457 ÷ 365) = 7.512,33 TL
- Toplam işlemiş faiz: 8.079,45 TL
- Anapara + faiz: 33.079,45 TL
- Mahsup (TBK m.100): 10.000 TL önce işlemiş faize sayılır. Faiz 8.079,45 TL olduğundan tamamı kapanır, kalan 1.920,55 TL anaparadan düşülür.
- Kalan anapara: 25.000 − 1.920,55 = 23.079,45 TL. Kalan işlemiş faiz: 0 TL. Toplam kalan borç: 23.079,45 TL
Mahsup sırası sonraki dönemin faizini belirlediği için önemlidir: ödeme faizi karşılamasaydı anapara hiç azalmayacak ve faiz aynı tutar üzerinden işlemeye devam edecekti.
Yasal dayanak
Hesaplamanın dayandığı kanun hükümleri ve düzenlemeler.
Borcun zamanında ödenmemesi halinde faiz işlemesinin dayanağı, temerrüdü düzenleyen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri ile faiz oranını belirleyen 3095 sayılı Kanundur.
Kısmi ödemelerin hangi borca mahsup edileceği de Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. Kural olarak borçlu hangi borcu ödediğini belirtebilir; belirtmemişse kanundaki sıralama uygulanır.
Zamanaşımı süreleri alacağın türüne göre değişir ve Borçlar Kanunu ile özel kanunlarda ayrı ayrı düzenlenmiştir.
Sık sorulan sorular
Gecikmiş Alacak Hesaplama hakkında en çok merak edilenler.
Alacağımın bugünkü karşılığını nasıl bulurum?
Zamanaşımına uğramış alacağı hesaplayabilir miyim?
Kısmi ödeme yaptım, hesap nasıl değişir?
Kaynaklar
Hesaplamada ve metinde başvurulan resmî kaynaklar.
-
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun Mevzuat Bilgi Sistemi
-
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sonuç, girdiğiniz bilgilere ve yürürlükteki mevzuata göre üretilmiştir; somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Gerekli durumlarda bir hukuk uzmanına danışmanız önerilir.