Temerrüt Faizi Hesaplama
Borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyen faizi adi ve ticari işler için hesaplayın.
- Son güncelleme:
- Güncel mevzuat
- Şeffaf hesaplama
- Veriler saklanmaz
Özet cevap
Temerrüt faizi, borçlunun borcunu zamanında ödememesi nedeniyle işleyen faizdir. Alacaklının ayrıca zarara uğradığını ispat etmesi gerekmez.
Oran şu sırayla belirlenir: önce sözleşmede kararlaştırılan oran, yoksa kanuni faiz oranı. Her iki tarafın da tacir olduğu ticari işlerde ise, Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı oran kanuni faizden yüksekse o oran uygulanır.
Temerrüt kural olarak ihtarla gerçekleşir. İfa tarihi belirli borçlarda ise vadenin dolmasıyla ihtara gerek kalmadan temerrüt doğar.
Temerrüt Faizi Hesaplama
Bilgilerinizi girin; sonuç ve hesaplama adımları bu panelde gösterilir.
Bilmeniz gerekenler
Hesaplamadan önce bilinmesi gereken temel kurallar.
- Temerrüt ne zaman başlar: Vadesi belirli borçlarda vadede; belirli değilse ihtarın borçluya ulaştığı anda. Dava açılması veya icra takibi başlatılması da ihtar yerine geçer.
- Adi iş / ticari iş ayrımı: Ticari iş sayılabilmesi için kural olarak her iki tarafın da tacir olması ve işin ticari işletmeyle ilgili olması gerekir. Bu ayrım oranı doğrudan etkiler.
- Sözleşme oranının sınırı: Sözleşmedeki oran kanuni faizden düşükse, temerrüt faizi yine de kanuni faiz oranının altına inmez.
- İhtarname saklayın. İhtarın tebliğ tarihini gösteren belge, faizin başlangıcını ispat eden tek dayanaktır.
- Aşkın zarar: Temerrüt faizini aşan bir zarara uğradığınızı ispat ederseniz, bu fazlayı da talep edebilirsiniz.
Nasıl hesaplanır?
Aracın izlediği adımlar ve kullanılan formül.
- Temerrüt tarihi belirlenir. Bu, faizin başlangıç tarihidir.
- Uygulanacak oran seçilir. Sözleşme oranı varsa o; yoksa işin niteliğine göre kanuni faiz veya avans faiz oranı.
- Ticari işlerde karşılaştırma yapılır. Avans faiz oranı kanuni faizden yüksekse avans oranı, değilse kanuni faiz uygulanır.
- Süre dönemlere bölünür ve her dönem kendi oranıyla hesaplanır.
- Faizler toplanır ve anaparaya eklenir.
Merkez Bankası avans faiz oranı sık değişir. Bu oran sistemde tanımlı değilse hesaplama kanuni faiz üzerinden yapılır ve sonuç ekranında bu durum açıkça belirtilir.
Örnek hesaplama
Somut bir senaryo üzerinden adım adım hesap.
Durum: İki şirket arasındaki mal satımından doğan 200.000 TL'lik fatura bedeli vadesinde ödenmiyor. Vade 1 Mart 2025, ödeme hâlâ yapılmamış. Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamış.
- Her iki taraf da tacir ve iş ticari işletmeyle ilgili: ticari iş
- Vadesi belirli olduğu için ihtara gerek yok; temerrüt 1 Mart 2025'te başlıyor.
- Merkez Bankasının avans faiz oranı ile kanuni faiz oranı karşılaştırılıyor; yüksek olan uygulanıyor.
- Seçilen oran üzerinden, geçen gün sayısına göre faiz hesaplanıyor.
Aynı borç iki gerçek kişi arasındaki bir ödünç ilişkisinden doğsaydı, iş adi iş sayılacak ve kanuni faiz uygulanacaktı. Aradaki fark, yalnızca tarafların sıfatından kaynaklanır.
Sözleşmede yıllık yüzde 30 temerrüt faizi kararlaştırılmış olsaydı, bu oran kanuni faizden yüksek olduğu için doğrudan uygulanacaktı.
İşin niteliğine göre uygulanacak oran
| Durum | Uygulanacak oran |
|---|---|
| Sözleşmede oran kararlaştırılmış | Sözleşme oranı (kanuni faizin altına inemez) |
| Adi iş, sözleşmede oran yok | Kanuni faiz oranı |
| Ticari iş, avans oranı kanuni faizden yüksek | TCMB kısa vadeli avans faiz oranı |
| Ticari iş, avans oranı kanuni faizden yüksek değil | Kanuni faiz oranı |
Yasal dayanak
Hesaplamanın dayandığı kanun hükümleri ve düzenlemeler.
Temerrüt faizi 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesinde düzenlenmiştir. Madde; temerrüt faizi oranının sözleşmede kararlaştırılmamış olduğu hallerde kanuni faiz oranının uygulanacağını, ticari işlerde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranının kanuni faiz oranından fazla olması halinde bu oranın uygulanacağını belirtir.
Borçlunun temerrüde düşmesinin koşulları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda, ticari iş kavramı ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiştir.
Temerrüt faizini aşan zararın tazmini de Borçlar Kanunu hükümlerine göre talep edilebilir; ancak bu zararın ispatı alacaklıya aittir.
Sık sorulan sorular
Temerrüt Faizi Hesaplama hakkında en çok merak edilenler.
Temerrüt faizi ile yasal faiz aynı şey mi?
Ticari iş ne demektir?
Borçlu ne zaman temerrüde düşer?
Sözleşmedeki faiz oranı kanuni faizden düşükse ne olur?
Kaynaklar
Hesaplamada ve metinde başvurulan resmî kaynaklar.
-
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun Mevzuat Bilgi Sistemi
-
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Mevzuat Bilgi Sistemi
-
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sonuç, girdiğiniz bilgilere ve yürürlükteki mevzuata göre üretilmiştir; somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Gerekli durumlarda bir hukuk uzmanına danışmanız önerilir.