İletişim
Kaza Tazminatı Bilgi rehberi

Maddi Tazminat

Kaza sonucu oluşan maddi zararların kapsamı.

  • Son güncelleme:
  • Güncel mevzuat
  • Şeffaf hesaplama
  • Veriler saklanmaz

Özet cevap

Maddi tazminat, bir olay nedeniyle malvarlığında meydana gelen somut azalmayı karşılar. Ödenen para, kaybedilen kazanç ve yapılan zorunlu masraflar bu kapsamdadır.

Maddi tazminatın temel kuralı şudur: zararın ispatı talep edene aittir. Fatura, ödeme belgesi, bordro ve rapor olmadan bir kalem tazminata dönüşmez. Bu yüzden maddi tazminatta hesap, belgelerin toplamından başlar.

Tazminat zararı aşamaz. Amaç zarar görenin zenginleşmesi değil, olay olmasaydı bulunacağı duruma getirilmesidir.

Bu konu basit bir formülle hesaplanamaz. Tutar; kusur oranı, gelir durumu, bakiye ömür ve olayın somut özelliklerine göre bilirkişi/aktüer incelemesiyle belirlenir. Aşağıda sürecin nasıl işlediğini ve hangi unsurların tutarı etkilediğini bulabilirsiniz.

Bilmeniz gerekenler

Hesaplamadan önce bilinmesi gereken temel kurallar.

  • Hangi kalemler girer: Tedavi ve ilaç giderleri, ulaşım ve refakat masrafları, onarım bedeli, değer kaybı, çalışılamayan süreye ait kazanç kaybı ve çalışma gücünün kalıcı azalmasından doğan kayıp.
  • Belgelenemeyen zarar: Tamamen reddedilmez; ancak ispat edilemeyen kısım için hakim, olayın olağan akışına göre bir değerlendirme yapar. Bu değerlendirme belgeli talebin yerini tutmaz.
  • Kusur indirimi: Zarar görenin kendi kusuru varsa tazminat bu oranda azaltılır. Zararın artmasına kendi davranışıyla katkıda bulunması da indirim nedenidir.
  • Denkleştirme: Olay nedeniyle elde edilen bazı yararlar (örneğin sigorta ödemeleri) tazminattan düşülebilir.
  • Faiz: Haksız fiilden doğan maddi tazminatta faiz kural olarak olay tarihinden itibaren işler.

Nasıl hesaplanır?

Aracın izlediği adımlar ve kullanılan formül.

Maddi tazminat hesabı, kalem kalem toplama ve ardından indirimler uygulama biçiminde ilerler.

  1. Belgelenen giderler toplanır. Fatura, makbuz ve ödeme dekontlarıyla ispatlanan tüm zorunlu masraflar.
  2. Kazanç kaybı hesaplanır. Rapor süresi boyunca çalışılamayan günler için belgelenen gelir üzerinden kayıp bulunur.
  3. Kalıcı kayıp varsa ayrıca hesaplanır. Çalışma gücünde kalıcı azalma varsa, bu kalem geleceğe yönelik olduğu için aktüeryal hesap gerektirir.
  4. İndirimler uygulanır. Kusur oranı düşülür, denkleştirilecek yararlar mahsup edilir.

İlk üç adımın ilk ikisi belge toplayarak kendiniz yapabileceğiniz bir işlemdir. Üçüncü adım teknik hesap gerektirir ve bu sayfada üretilmez.

Örnek hesaplama

Somut bir senaryo üzerinden adım adım hesap.

Örnek: Bir iş yerinde meydana gelen kaza sonrası 45 gün rapor alan çalışan, aşağıdaki kalemleri belgeliyor:

  • Hastane ve ilaç giderleri: faturalarla ispatlanan tutar
  • Rapor süresi boyunca ödenmeyen ücret farkı: bordro ve SGK geçici iş göremezlik ödeneği karşılaştırmasıyla bulunur
  • Tedavi için yapılan ulaşım ve refakatçi giderleri: belgeler oranında

Bu üç kalemin toplamı brüt maddi zararı verir. Çalışanın olayda yüzde 20 kusuru bulunduğu tespit edilirse, talep edilebilecek tutar bu oranda azalır. SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği de hesapta dikkate alınır.

Aynı olayda kalıcı maluliyet de oluşmuşsa, sürekli iş göremezlik tazminatı ayrı bir kalem olarak ve aktüeryal hesapla belirlenir.

Yasal dayanak

Hesaplamanın dayandığı kanun hükümleri ve düzenlemeler.

Maddi tazminatın genel esasları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümlerinde yer alır. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişinin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu kuralı bu bölümde düzenlenmiştir.

Tazminatın belirlenmesinde hakimin, durumun gereğini ve kusurun ağırlığını göz önüne alacağı; zarar görenin kusurunun veya zararı artıran davranışının tazminattan indirim sebebi olacağı yine aynı kanunda hükme bağlanmıştır.

Bedensel zararlarda hangi kalemlerin tazmin edileceği — tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılması — ayrıca sayılmıştır.

Resmî kaynakları görüntüleyin

Sık sorulan sorular

Maddi Tazminat hakkında en çok merak edilenler.

3 soru
Maddi tazminat için belge şart mı?
Zararın ispatı talep edene aittir; bu nedenle fatura, ödeme belgesi ve bordro gibi belgeler belirleyicidir. Belgelenemeyen zarar tamamen reddedilmez, ancak hakim olayın olağan akışına göre değerlendirme yapar ve bu, belgeli talebin yerini tutmaz.
Sigortadan aldığım ödeme tazminattan düşülür mü?
Olay nedeniyle elde edilen bazı yararlar denkleştirme kapsamında tazminattan mahsup edilebilir. Hangi ödemenin mahsup edileceği ödemenin niteliğine bağlıdır.
Maddi tazminat hangi kalemleri kapsar?
Tedavi ve ilaç giderleri, ulaşım ve refakat masrafları, onarım bedeli, araç değer kaybı, çalışılamayan süreye ait kazanç kaybı ve çalışma gücünün kalıcı azalmasından doğan kayıp.

Kaynaklar

Hesaplamada ve metinde başvurulan resmî kaynaklar.

Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sonuç, girdiğiniz bilgilere ve yürürlükteki mevzuata göre üretilmiştir; somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Gerekli durumlarda bir hukuk uzmanına danışmanız önerilir.