Trafik Kazası Tazminatı
Trafik kazası sonucu talep edilebilecek tazminat kalemleri ve süreç.
- Son güncelleme:
- Güncel mevzuat
- Şeffaf hesaplama
- Veriler saklanmaz
Özet cevap
Trafik kazasında talep edilebilecek tazminat tek bir kalem değildir. Kazanın sonucuna göre araç hasarı ve değer kaybı, tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat ayrı ayrı gündeme gelir.
Bu kalemlerin bir kısmı tek bir formülle hesaplanamaz. Yaralanma ve ölüm hallerinde tutar; kusur oranı, kazanç durumu, bakiye ömür tablosu ve teknik faiz içeren aktüeryal hesapla belirlenir. Bu nedenle bu sayfada tutar üretilmez, sürecin nasıl işlediği anlatılır.
Doğrudan hesaplanabilen tek kalem araç değer kaybıdır; onun için ayrı bir sayfa vardır.
Bu konu basit bir formülle hesaplanamaz. Tutar; kusur oranı, gelir durumu, bakiye ömür ve olayın somut özelliklerine göre bilirkişi/aktüer incelemesiyle belirlenir. Aşağıda sürecin nasıl işlediğini ve hangi unsurların tutarı etkilediğini bulabilirsiniz.
Bilmeniz gerekenler
Hesaplamadan önce bilinmesi gereken temel kurallar.
- Maddi hasarlı kazalarda: Onarım bedeli, değer kaybı, ikame araç gideri ve çekici masrafı talep edilebilir.
- Yaralanmalı kazalarda: Tedavi giderleri, çalışılamayan süreye ait kazanç kaybı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat gündeme gelir.
- Ölümlü kazalarda: Cenaze giderleri, ölüm öncesi tedavi giderleri ve desteğinden yoksun kalanlar için destekten yoksun kalma tazminatı talep edilir.
- Kime karşı talep edilir: Kusurlu sürücü, aracın işleteni ve zorunlu trafik sigortası şirketi birlikte sorumludur. Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlıdır.
- Sigortaya başvuru zorunludur. Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması usul yönünden sorun çıkarabilir.
- Zamanaşımı: Kural olarak zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanır.
Nasıl hesaplanır?
Aracın izlediği adımlar ve kullanılan formül.
Yaralanma ve ölüm hallerinde tutar, aşağıdaki unsurlar bir araya getirilerek aktüeryal hesapla bulunur. Bu hesap basit bir çarpma işlemi değildir ve internette dolaşan sabit katsayılı formüllerle güvenilir biçimde yapılamaz.
- Kusur oranı: Kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporuyla belirlenir. Kendi kusurunuz oranında tazminattan indirim yapılır.
- Kazanç: Belgelenebilen gelir esas alınır; belge yoksa asgari ücret üzerinden hesap yapılır.
- Bakiye ömür ve aktif çalışma süresi: Güncel yaşam tablolarına göre belirlenir.
- Maluliyet oranı: Yaralanmalarda, yetkili sağlık kuruluşunun düzenlediği rapordaki sürekli maluliyet oranı kullanılır.
- Teknik faiz ve artırım: Gelecekte elde edilecek kazançların bugünkü değere indirgenmesinde kullanılır.
Sitede bu kalemler için tutar üretilmemesinin nedeni, eksik verilerle yapılacak bir hesabın gerçek talebinizden çok uzak çıkabilmesidir.
Örnek hesaplama
Somut bir senaryo üzerinden adım adım hesap.
Örnek süreç: Kırmızı ışıkta beklerken arkadan çarpılan bir sürücü, kazada boyun incinmesi yaşıyor ve aracı hasar görüyor.
- Kaza tespit tutanağı düzenleniyor, karşı taraf yüzde 100 kusurlu bulunuyor.
- Araç onarımı ve değer kaybı için karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılıyor. Değer kaybı için ayrı bir talep dilekçesi veriliyor.
- Tedavi giderleri ve rapor süresine ait kazanç kaybı belgeleniyor.
- Kalıcı bir maluliyet oluşup oluşmadığı için sağlık kuruluşundan rapor alınıyor. Maluliyet yoksa sürekli iş göremezlik tazminatı gündeme gelmiyor.
- Sigorta şirketi ödeme yapmaz veya eksik öderse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuruluyor.
Bu süreçte yalnızca değer kaybı için sitede tahmini bir aralık hesaplanabilir; diğer kalemler dosyaya özgüdür.
Kaza sonucuna göre talep edilebilecek kalemler
| Kalem | Maddi hasar | Yaralanma | Ölüm |
|---|---|---|---|
| Onarım bedeli | Evet | Evet | Evet |
| Araç değer kaybı | Evet | Evet | Evet |
| Tedavi giderleri | — | Evet | Evet (ölüm öncesi) |
| Geçici iş göremezlik | — | Evet | — |
| Sürekli iş göremezlik | — | Maluliyet varsa | — |
| Destekten yoksun kalma | — | — | Evet |
| Manevi tazminat | İstisnai | Evet | Evet |
Yasal dayanak
Hesaplamanın dayandığı kanun hükümleri ve düzenlemeler.
Trafik kazalarından doğan sorumluluk 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile düzenlenir. Kanun; araç işleteninin sorumluluğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğünü ve zamanaşımı sürelerini içerir.
Tazminatın kapsamı ve hesabına ilişkin genel kurallar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda yer alır. Bedensel zararlarda tedavi giderleri, kazanç kaybı ve çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar; ölüm halinde ise cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma zararı bu hükümler kapsamındadır.
Sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğü ve başvuru usulü, zorunlu trafik sigortası genel şartları ile belirlenir.
Sık sorulan sorular
Trafik Kazası Tazminatı hakkında en çok merak edilenler.
Trafik kazasında hangi tazminatları isteyebilirim?
Trafik kazası tazminatında zamanaşımı kaç yıl?
Sigorta şirketine başvurmadan dava açabilir miyim?
Kendi kusurum varsa tazminat alabilir miyim?
Kaynaklar
Hesaplamada ve metinde başvurulan resmî kaynaklar.
-
Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelikler Mevzuat Bilgi Sistemi
-
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Mevzuat Bilgi Sistemi
-
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Hazine ve Maliye Bakanlığı / SEDDK
-
Yargıtay Kararları Yargıtay
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sonuç, girdiğiniz bilgilere ve yürürlükteki mevzuata göre üretilmiştir; somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Gerekli durumlarda bir hukuk uzmanına danışmanız önerilir.