İletişim
Kaza Tazminatı Bilgi rehberi

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Ölümlü kazalarda desteğin yakınlarına ödenen tazminat.

  • Son güncelleme:
  • Güncel mevzuat
  • Şeffaf hesaplama
  • Veriler saklanmaz

Özet cevap

Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin hayattayken düzenli olarak desteklediği yakınlarının bu destekten yoksun kalmasından doğan zararı karşılar.

Hak sahibi olmak için mirasçı olmak şart değildir. Belirleyici olan, ölenden fiilen ve düzenli destek görülmesi ya da ileride görülecek olmasıdır. Eş, çocuklar ve anne-baba için bu destek çoğu zaman kabul edilir.

Tutar tek bir formülle bulunamaz. Ölenin geliri, bakiye ömrü, destek payları, hak sahiplerinin yaşı ve kusur oranı birlikte değerlendirilerek aktüeryal hesapla belirlenir. Bu nedenle burada tutar üretilmez.

Bu konu basit bir formülle hesaplanamaz. Tutar; kusur oranı, gelir durumu, bakiye ömür ve olayın somut özelliklerine göre bilirkişi/aktüer incelemesiyle belirlenir. Aşağıda sürecin nasıl işlediğini ve hangi unsurların tutarı etkilediğini bulabilirsiniz.

Bilmeniz gerekenler

Hesaplamadan önce bilinmesi gereken temel kurallar.

  • Kimler talep edebilir: Eş, çocuklar, anne ve baba başta olmak üzere ölenden düzenli destek gören herkes. Nişanlı veya birlikte yaşanan kişi gibi durumlarda desteğin fiilen var olduğunun ispatı gerekir.
  • Destek payları: Ölenin gelirinden kendisine ayırdığı pay düşüldükten sonra kalan kısım hak sahipleri arasında paylaştırılır. Paylar, hak sahiplerinin sayısına ve durumuna göre değişir.
  • Süre: Çocuklar için destek süresi genellikle eğitim ve çalışma hayatına geçiş yaşına kadar, eş için evlenme ihtimali de dikkate alınarak hesaplanır.
  • SGK gelirleri mahsup edilir. Ölüm nedeniyle bağlanan gelirler tazminattan düşülebilir; bu mahsup hesabı teknik bir işlemdir.
  • Kusur indirimi: Ölenin kendi kusuru varsa tazminat bu oranda azalır.
  • Manevi tazminat ayrıdır ve hakim tarafından takdir edilir.

Nasıl hesaplanır?

Aracın izlediği adımlar ve kullanılan formül.

Hesap, birbirini etkileyen birkaç aşamadan oluşur. Her aşamada kullanılan veriler dosyaya özgüdür; bu yüzden internette dolaşan sabit çarpanlı hesaplar yanıltıcı olur.

  1. Ölenin geliri belirlenir. Belgelenebilen kazanç esas alınır; belge yoksa asgari ücret kullanılır.
  2. Bakiye ömür ve aktif çalışma süresi güncel yaşam tablolarına göre bulunur. Aktif dönem sonrası için de pasif dönem hesabı yapılır.
  3. Destek payları dağıtılır. Ölenin kendisine ayırdığı pay düşülür, kalan kısım hak sahipleri arasında paylaştırılır.
  4. Gelecek kazançlar bugünkü değere indirgenir. Bu aşamada teknik faiz ve artırım oranları kullanılır.
  5. Kusur indirimi ve SGK mahsubu yapılır.

Bu işlem bir aktüer veya hesap bilirkişisi tarafından yapılır. Sitede tutar üretilmemesinin nedeni, eksik parametreyle yapılan bir hesabın gerçek tazminattan kat kat sapabilmesidir.

Örnek hesaplama

Somut bir senaryo üzerinden adım adım hesap.

Örnek durum: 40 yaşında, evli ve iki çocuklu bir kişi trafik kazasında hayatını kaybediyor. Karşı taraf yüzde 100 kusurlu.

Hesapta sırasıyla şunlar belirlenir:

  • Ölenin belgelenen aylık net geliri ve bunun yıllık karşılığı
  • 40 yaşındaki bir kişi için bakiye ömür ve aktif çalışma süresi
  • Eş ve iki çocuk için destek payları; çocukların destek süresinin hangi yaşta biteceği
  • Eşin yeniden evlenme ihtimali
  • Gelecek yıllara ait destek tutarlarının bugünkü değeri
  • SGK tarafından bağlanan ölüm aylıklarının mahsubu

Bu unsurlardan biri değiştiğinde sonuç önemli ölçüde değişir. Örneğin çocukların yaşı, destek süresini doğrudan etkiler. Bu yüzden iki benzer dosyada bile tazminat tutarları farklı çıkabilir.

Yasal dayanak

Hesaplamanın dayandığı kanun hükümleri ve düzenlemeler.

Destekten yoksun kalma tazminatı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde düzenlenmiştir. Madde; ölüm halinde cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücünün kaybından doğan zararlar ile ölenin desteğinden yoksun kalanların bu sebeple uğradıkları kayıpları tazmin kapsamına alır.

Trafik kazalarında bu talep, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına da yöneltilebilir; sigortacının sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır.

Tazminatın hesabında kullanılacak yaşam tabloları ve teknik esaslar kanunda tek tek sayılmamış, uygulamaya bırakılmıştır. Bu nedenle hesap, yargı kararları ve aktüerya uygulamasıyla şekillenir.

Resmî kaynakları görüntüleyin

Sık sorulan sorular

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı hakkında en çok merak edilenler.

4 soru
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler alabilir?
Ölenden düzenli destek gören herkes. Mirasçı olmak şart değildir. Eş, çocuklar ve anne-baba için destek çoğu zaman kabul edilir; diğer yakınlarda desteğin fiilen var olduğunun ispatı gerekir.
SGK'dan bağlanan aylık tazminattan düşülür mü?
Ölüm nedeniyle bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri, hesaplanan tazminattan mahsup edilebilir. Bu teknik bir hesaplama gerektirir.
Tazminat nasıl hesaplanır?
Ölenin geliri, bakiye ömrü, hak sahiplerinin destek payları ve kusur oranı kullanılarak aktüeryal hesapla bulunur. Gelecekteki destek tutarları bugünkü değere indirgenir. Basit bir çarpma işlemiyle güvenilir sonuç alınamaz.
Ev hanımı veya çalışmayan biri için tazminat hesaplanır mı?
Evet. Destek her zaman para ile olmak zorunda değildir; ev içi hizmet şeklindeki destek de dikkate alınır. Bu durumda hesaplamada asgari ücret esas alınabilir.

Kaynaklar

Hesaplamada ve metinde başvurulan resmî kaynaklar.

Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sonuç, girdiğiniz bilgilere ve yürürlükteki mevzuata göre üretilmiştir; somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Gerekli durumlarda bir hukuk uzmanına danışmanız önerilir.