Araç Değer Kaybı Hesaplama
Kaza sonrası aracınızda oluşan değer kaybı için tahmini aralık hesaplayın.
- Son güncelleme:
- Güncel mevzuat
- Şeffaf hesaplama
- Veriler saklanmaz
Özet cevap
Araç değer kaybı, kaza sonrası onarılmış olsa bile aracın ikinci el piyasa değerinde oluşan düşüştür. Onarım masrafından ayrı bir kalemdir ve kusurlu tarafın sigortasından ya da doğrudan kusurlu sürücüden talep edilir.
Mevzuatta bağlayıcı bir değer kaybı formülü yoktur. Tutar; aracın marka ve modeli, yaşı, kilometresi, hasarın ağırlığı ve önceki hasar kayıtları dikkate alınarak eksper raporuyla belirlenir. Bu nedenle bu sayfa kesin bir tutar değil, tahmini bir aralık verir.
Aracın kusuru yoksa tam tutar, kısmi kusur varsa kusur oranı düşülerek talep edilir.
Araç Değer Kaybı Hesaplama
Bu araç kesin tutar değil, tahmini bir aralık üretir.
Bilmeniz gerekenler
Hesaplamadan önce bilinmesi gereken temel kurallar.
- Hangi hasarlarda talep edilir: Parça değişimi ve taşıyıcı bölümlerde onarım gerektiren hasarlarda değer kaybı kabul görür. Yalnızca boya veya yüzeysel işlem gören araçlarda talep çoğu zaman reddedilir.
- Kilometre ve yaş sınırı: Sigortacılık uygulamasında 165.000 km üzeri araçlar için değer kaybı ödenmediği görülür. Bu kesin bir kural değildir ve yargı kararlarıyla aşılabilmektedir.
- Önceki hasar kaydı varsa talep edilebilecek tutar belirgin şekilde düşer.
- Pert sınırı: Onarım bedeli aracın değerine yaklaşıyorsa değer kaybı yerine pert (ağır hasar) değerlendirmesi gündeme gelir; bu farklı bir hesaptır.
- Başvuru yolu: Önce kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılır. Sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye gidilebilir.
- Zamanaşımı: Trafik kazalarından doğan taleplerde kural olarak 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıllık süre uygulanır; eylem aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi geçerli olabilir.
Nasıl hesaplanır?
Aracın izlediği adımlar ve kullanılan formül.
Bu araç, yaygın eksper uygulamasında kullanılan değişkenleri bir aralık üretecek şekilde birleştirir. Kesin bir yöntem değil, büyüklük tahminidir.
- Hasar ağırlığına göre temel bir oran bandı seçilir. Kozmetik hasarlarda bant dar ve düşük, parça değişiminde orta, taşıyıcı bölüm hasarında geniş ve yüksektir.
- Araç yaşı katsayısı uygulanır. Araç yaşlandıkça değer kaybı oranı düşer; sıfıra yakın araçlarda etki en yüksektir.
- Kilometre katsayısı uygulanır. Yüksek kilometreli araçlarda ikinci el fiyatı hasar kaydından daha az etkilenir.
- Önceki hasar varsa indirim yapılır. Zaten hasar kaydı bulunan araçta yeni kaydın etkisi sınırlıdır.
- Üst sınır kontrol edilir. Hesaplanan üst değer, onarım bedelini aşamaz.
- Kusur oranı düşülür. Kısmi kusurunuz varsa, talep edilebilecek tutar bu oranda azalır.
Kullanılan katsayıların tamamı yönetim panelinden güncellenebilir; koda gömülü değildir. Bu değerler mevzuattan değil, piyasa uygulamasından türetilmiştir.
Örnek hesaplama
Somut bir senaryo üzerinden adım adım hesap.
Durum: Kaza öncesi piyasa değeri 800.000 TL olan, 3 yaşında ve 60.000 km'de bir araç. Kazada arka çamurluk ve kapı değişiyor; onarım bedeli 60.000 TL. Sürücünün kusuru yok ve aracın önceki hasar kaydı bulunmuyor.
- Hasar türü parça değişimi: temel bant yüzde 2 ile yüzde 7 arası
- Araç yaşı 3: katsayı 0,85
- Kilometre 60.000: katsayı 0,90
- Alt sınır: 800.000 × 0,02 × 0,85 × 0,90 = 12.240 TL
- Üst sınır: 800.000 × 0,07 × 0,85 × 0,90 = 42.840 TL
- Onarım bedeli 60.000 TL olduğu için üst sınır bu tutarla sınırlanmaz
Tahmini değer kaybı aralığı: 12.240 – 42.840 TL
Sürücünün yüzde 50 kusuru olsaydı aralık 6.120 – 21.420 TL'ye inerdi. Aracın önceki bir hasar kaydı bulunsaydı tutar ayrıca düşerdi.
Hasar türüne göre değerlendirme
| Hasar türü | Örnek | Talebin kabul görme ihtimali |
|---|---|---|
| Kozmetik / boya | Çizik, lokal boya | Düşük |
| Parça değişimi | Kapı, çamurluk, tampon değişimi | Yüksek |
| Şasi / taşıyıcı bölüm | Şasi düzeltme, direk onarımı | Yüksek, tutar da yüksektir |
Tablo yaygın uygulamayı özetler; her dosya kendi şartlarına göre değerlendirilir.
Yasal dayanak
Hesaplamanın dayandığı kanun hükümleri ve düzenlemeler.
Değer kaybı talebinin dayanağı, haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleridir. Zarar veren, kusuruyla sebep olduğu zararı gidermekle yükümlüdür ve aracın piyasa değerindeki düşüş de bu zararın bir parçasıdır.
Kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına başvuru imkânı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve zorunlu trafik sigortası genel şartlarından doğar. Sigortacıya yapılan yazılı başvuru, hem faizin başlangıcı hem de sonraki başvuru yolları bakımından önemlidir.
Değer kaybının nasıl hesaplanacağına dair bağlayıcı bir düzenleme bulunmadığı için tutar, somut olayda bilirkişi veya eksper incelemesiyle belirlenir. Bu nedenle sitede kesin tutar değil aralık sunulmaktadır.
Sık sorulan sorular
Araç Değer Kaybı Hesaplama hakkında en çok merak edilenler.
Araç değer kaybı nasıl hesaplanır?
Kaç kilometreye kadar değer kaybı ödenir?
Değer kaybı için nereye başvurmalıyım?
Kusurluysam değer kaybı alabilir miyim?
Sadece boya yapıldıysa değer kaybı olur mu?
Kaynaklar
Hesaplamada ve metinde başvurulan resmî kaynaklar.
-
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Mevzuat Bilgi Sistemi
-
Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelikler Mevzuat Bilgi Sistemi
-
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Hazine ve Maliye Bakanlığı / SEDDK
-
Yargıtay Kararları Yargıtay
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sonuç, girdiğiniz bilgilere ve yürürlükteki mevzuata göre üretilmiştir; somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Gerekli durumlarda bir hukuk uzmanına danışmanız önerilir.