Kaza yerinde önce ne yapılmalı?
Trafik kazasından sonraki ilk adım can güvenliğini sağlamaktır. Yaralanma varsa sağlık yardımı istenmeli; araçların konumu, yol şartları ve yeni bir kazaya yol açabilecek riskler dikkate alınmalıdır.
Kaza yalnızca maddi hasarla sonuçlanmışsa ve tarafların kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlemesine engel bir durum yoksa, araçlar hareket ettirilmeden önce olay yerinin ve hasarların farklı açılardan fotoğraflanması yararlı olur.
- Araçların kazadan sonraki konumunu ve hasarlı bölgelerini fotoğraflayın.
- Plakaları ve mümkünse yol, şerit, trafik levhası ve ışıklarını görüntüleyin.
- Diğer sürücünün kimlik, ehliyet, araç ve sigorta bilgilerini kontrol edin.
- Olayı gören kişiler varsa iletişim bilgilerini alın.
- Tutanakta olayın nasıl gerçekleştiğini açık ve gerçeğe uygun şekilde belirtin.
Kaza tespit tutanağı imzalanmadan önce bilgilerin doğru olduğundan emin olun. Tutanağa gerçeğe aykırı veya emin olmadığınız bir bilgiyi kesin bir ifadeyle yazmayın.
Her kazada taraflar kendi tutanağını tutabilir mi?
Hayır. Tarafların kendi aralarında düzenlediği maddi hasarlı kaza tespit tutanağı yalnızca uygun şartların bulunduğu kazalarda kullanılabilir.
Örneğin kazanın ölüm veya yaralanmayla sonuçlanması, sürücülerden birinde alkol veya uyuşturucu madde kullanıldığı şüphesinin bulunması, gerekli sürücü belgesinin bulunmaması ya da kamu malına zarar verilmesi gibi durumlarda tarafların kendi aralarında maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenlemesi yeterli değildir.
Bu tür durumlarda ilgili kolluk birimlerine haber verilmesi gerekir.
Hastaneye ne zaman gidilmeli?
Kazada yaralanma, ağrı, baş dönmesi, hareket kısıtlılığı veya başka bir sağlık şikâyeti varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir. Acil bir durum söz konusuysa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Trafik kazalarından sonra hastaneye başvurmak için herkese uygulanabilecek “48 saat içinde başvurulmalıdır” şeklinde genel bir yasal süre yoktur. Bu nedenle 48 saati bir hak kazanma veya hak kaybetme sınırı olarak değerlendirmek doğru değildir.
Bununla birlikte bazı şikâyetler kazanın hemen ardından belirgin olmayabilir. Sağlık sorunu ortaya çıktığında gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmak hem sağlık açısından hem de kazayla bağlantılı tıbbi bulguların kayıt altına alınması bakımından önemlidir.
Muayene kayıtları, raporlar, reçeteler, tetkikler ve tedaviye ilişkin belgelerin saklanması, daha sonra ileri sürülebilecek bedensel zarar taleplerinde önem taşıyabilir.
İlk günlerde hangi belgeler saklanmalı?
Kaza sonrasında tazminat veya sigorta başvurusu düşünülüyorsa olayla ilgili belgelerin mümkün olduğunca düzenli saklanması süreci kolaylaştırır.
- Kaza tespit tutanağı veya kolluk tarafından düzenlenen belgeler
- Kaza yerinde çekilen fotoğraf ve varsa video kayıtları
- Karşı aracın plaka ve sigorta bilgileri
- Sağlık kuruluşunda oluşturulan muayene ve tedavi kayıtları
- Araç hasarına ilişkin servis, eksper ve onarım belgeleri
- Sigorta şirketine yapılan başvurular ve verilen cevaplar
Aracı onarıma göndermeden önce hasarın yeterli biçimde belgelenmesi özellikle araç hasarı ve değer kaybı talepleri açısından önem taşıyabilir.
Sigorta şirketine nasıl başvurulur?
Kazadan doğan bir tazminat talebi varsa hangi sigorta şirketine başvurulacağı talebin niteliğine göre değişir. Araç hasarı, değer kaybı ve bedensel zarar aynı başlık altında değerlendirilmez.
Başvuruda talebin açıkça belirtilmesi ve talebi destekleyen belgelerin sunulması önemlidir. Başvurunun yapıldığı tarihi ve sigorta şirketine ulaştığını gösteren kayıtların saklanması da sonraki süreç açısından yararlıdır.
Sigorta şirketinin talebi karşılamaması halinde uyuşmazlığın niteliğine göre Sigorta Tahkim Komisyonuna veya yargı yoluna başvuru gündeme gelebilir. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna başvuru yapılmış olması gerekir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna ne zaman başvurulabilir?
Sigorta şirketine yapılan başvuru olumsuz sonuçlanırsa veya trafik sigortasına ilişkin başvuruda şirket 15 gün içinde yazılı cevap vermezse, diğer başvuru şartlarının da bulunması halinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilir.
Bu nedenle sigorta şirketine gönderilen başvuru yazısının, teslim veya evrak kayıt bilgisinin ve şirket tarafından verilen cevabın saklanması önemlidir.
Sonraki süreç nasıl ilerler?
Kazanın ardından izlenecek yol, yalnızca araçta hasar bulunup bulunmadığına göre değil, talep edilen zararın türüne göre değişir.
- Araç hasarı: Onarım giderleri ve hasarın karşılanması değerlendirilir.
- Araç değer kaybı: Onarım sonrasında aracın ikinci el piyasa değerinde meydana geldiği ileri sürülen kayıp ayrıca değerlendirilebilir.
- Bedensel zarar: Yaralanmanın niteliğine göre tedavi süreci, geçici veya kalıcı iş göremezlik ve diğer zarar kalemleri gündeme gelebilir.
- Ölümlü kaza: Şartları oluştuğunda hak sahiplerinin destekten yoksun kalma ve diğer tazminat talepleri söz konusu olabilir.
Her tazminat türünün hesaplama yöntemi, gerekli belgeleri ve hukuki şartları aynı değildir. Bu nedenle kazanın hemen ardından tek bir toplam tazminat rakamına ulaşmaya çalışmak yerine önce hangi zarar kalemlerinin bulunduğunun belirlenmesi daha sağlıklı olur.
Sık yapılan hatalar
- “48 saat geçerse tazminat hakkı kaybolur” şeklinde genel bir kural olduğunu düşünmek
- Yaralanmalı kazada yalnızca taraflar arasında maddi hasarlı kaza tutanağı düzenlemek
- Kaza yerini ve araçların konumunu yeterince fotoğraflamamak
- Hasarı belgelemeksizin aracı hemen onarıma göndermek
- Sağlık şikâyetleri ortaya çıkmasına rağmen tıbbi değerlendirmeyi geciktirmek
- Sigorta şirketine yapılan başvurunun ulaştığını gösteren kayıtları saklamamak
- Sigorta şirketinin teklifini hangi zarar kalemlerini kapsadığını kontrol etmeden değerlendirmek
Kazadan sonraki ilk saatlerde en önemli konu güvenlik, sağlık ve olayın doğru biçimde kayıt altına alınmasıdır. Tazminat süreci ise kazanın türüne, kusur durumuna, meydana gelen zarara ve ilgili sigorta teminatlarına göre daha sonra ayrı ayrı değerlendirilir.